Student's Classmate

  वृत्त           पद्यातील चरणात जी विशिष्ठ लयबध्द शब्द रचना असते तिला 'वृत्त' असे म्हणतात. अक्षरगणवृत्ते :-           प्रत्येक चरणात समान अक्षरे असतात तसेच चरणातील र्‍हस्व दीर्घ यांचा क्रम सारखाच असतो, म्हणजे त्यांचा लघु-गुरु क्रम सारखा असतो. गण :-         वृत्तांची लक्षणे ठरवताना पद्याच्या प्रत्येक चरणातील अक्षरांचे तीन तीन अक्षरांचे एकेक गट पाडून त्यांचा लघुगुरूक्रम मांडण्याच्या पध्दतीला 'गण' असे म्हणतात. यती :-          पद्याच्या पंक्ती किंवा कवितेचे चरण वाचत असताना आपण मध्येच काही अक्षरांनंतर नैसर्गिक रीतीने थांबतो त्या क्रमांकाच्या अक्षरावर 'यती' आहे असे मानतात.  यतिभंग :-       वृत्ताच्या प्रकारानुसार काव्य पंक्तीमध्ये ज्या अक्षरावर यती येत असेल ते अक्षर जर शब्दाच्या मध्ये असेल तर वाचताना शब्द तोडला जात असेल तर 'यतिभंग' होतो. गण लेखनाची पध्दती १. काव्य पंक्तीतील अक्षरांचे तीन तीनचे प्रत्येकी एकेक गट पाडावे. उदाहरणार्थ सदा सर्वदा योग तूझा घडावा सदा स  |...

मराठी वाक्य व वाक्याचे प्रकार  वाक्यांच्या अर्थाने होणारे प्रकार :- १) 'विधानार्थी' वाक्य :-        केवळ विधान म्हणून जे वाक्य केलेले असते, त्यास 'विधानार्थी' वाक्य म्हणतात.             उदा. साहिल दररोज सकाळी मधुर गाणे गातो.        होकारार्थी वाक्ये :-                  विधानार्थी वाक्यात जेव्हा नकार दर्शवलेला नसतो तेव्हा ते होकारार्थी वाक्य असते.         करणरूपी                 होकारार्थी वाक्याला 'करणरूपी वाक्य म्हणतात.         नकारार्थी वाक्ये :-                 विधानार्थी वाक्यात जेव्हा नकार दर्शवलेला असतो तेव्हा ते नकारार्थी वाक्य असते.           अकरणरूपी :-                  नकारार्थी वाक्याला अकरणरूपी  वाक्ये म्हणतात.             ...

                           काळ काळाचे मुख्य तीन प्रकार आहेत: १. वर्तमान काळ, २. भूतकाळ, ३. भविष्यकाळ. मुख्य तीन काळांचे प्रत्येकी चार उपप्रकार पडतात: १. साधा, २. अपूर्ण, ३. पूर्ण, ४. रीति.    काळ :-  वाक्यातील क्रियापदावरुन क्रिया केव्हा घडली याचा बोध होतो त्याला 'काळ' म्हणतात.  १. वर्तमान काळ:-    वाक्यात क्रिया आता घडते असा बोध असेल तर तो 'वर्तमान काळ' असतो. २. भूतकाळ:-    वाक्यात क्रिया पूर्वी घडली असा बोध असेल तर तो 'भूतकाळ' असतो. ३. भविष्यकाळ:-    वाक्यात क्रिया पुढे घडणार असा बोध असेल तर तो 'भविष्यकाळ' असतो. काळांच्या उपप्रकारांचा अभ्यास करु: १. साधा काळ साधा वर्तमान काळ     उदाहरणार्थ १. मी गाणे गातो. २. आम्ही शाळेत जातो. ३. तू पाणी पितो. ४. तो गोष्टी वाचतो. साधा भूतकाळ     उदाहरणार्थ १. तिने पेन दिला. २. त्याने पत्र लिहिले. ३. ते क्रिकेट खेळले. ४. साहिलने गाणे गायले. ५. राहूलने दोर बांधला. साधा भविष्यकाळ     उदाहरणार्थ १. संजय दूध ...

विभक्ती विभक्तीचे प्रकार : ( १ ) प्रथमा , ( २ ) द्वितीया , ( ३ ) तृतीया , ( ४ ) चतुर्थी , ( ५ ) पंचमी , ( ६ ) षष्ठी , ( ७ ) सप्तमी , ( ८ ) संबोधन नाम , सर्वनाम , विशेषण , क्रियापद , क्रियाविशेषण यांसारखे प्रकारचे शब्द वापरून आपण वाक्य तयार करत असतो . वाक्यातील शब्द त्यांच्या मूळ स्वरूपात जसेच्या तसे येत नाहीत . वाक्यात वापरताना त्यांच्या स्वरूपात बदल करावा लागतो . विकार :- वाक्यात शब्द वापरताना त्यांच्या स्वरूपात जो बदल करावा लागतो . त्याला विकार म्हणतात .   कारक :- वाक्यातील मुख्य शब्दाचा इतर शब्दांशी काही ना काही संबंध असतो . या संबंधाला व्याकरणात कारक असे म्हणतात . विभक्ती :- वाक्यातील शब्दांचा संबंध दाखविण्यासाठी नाम किंवा सर्वनाम यांच्या स्वरूपात जो बदल किंवा विकार होतो त्याला व्याकरणात ' विभक्ती ' असे म्हणतात . प्रत्यय :- नामाचे किंवा सर्वनामाचे विभक्तीचे रूप तयार करण्यास त्याला जी अक्षरे जोडतात त्यांस ' प्रत्यय ' असे म्हणतात .   सामान्यरूप :- नामाच्या कि...